Bezoek uitgevoerd door Cees Baan Hofman en Cor de Groot. Datum bezoek: begin mei 2026.
Inleiding
Tijdens ons bezoek aan Haisyn hebben wij kennisgemaakt met een lokale humanitaire hulporganisatie die zich inzet voor de opvang en ondersteuning van ontheemden als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Het bezoek gaf een indringend beeld van de voortdurende humanitaire nood in deze regio en van de belangrijke rol die lokale initiatieven en kerken spelen bij het bieden van hulp.
Organisatie en leiding
De organisatie wordt geleid door twee christelijke vrouwen, waarvan één zelf sinds 2022 vluchteling is. Zij heeft persoonlijk de gevolgen van gedwongen evacuatie en ontheemding ervaren en zet zich sindsdien in voor de ondersteuning van mensen die door de oorlog zijn getroffen.
De organisatie is gevestigd in een voormalig kinderziekenhuis. Het gebouw verkeert in een verouderde en vervallen staat, maar wordt desondanks gebruikt als uitvalsbasis voor de hulpverlening.
Situatie van de vluchtelingen
Volgens de informatie die wij ontvingen verblijven momenteel ongeveer 4.500 vluchtelingen in de regio Haisyn. Ondanks het feit dat de oorlog inmiddels jaren voortduurt, arriveren er nog dagelijks nieuwe vluchtelingen uit de noordelijke, oostelijke en zuidelijke delen van Oekraïne.
Veel van deze mensen hebben hun woning, bezittingen en sociale netwerk verloren. Hun toekomstperspectief is onzeker en de mogelijkheden om elders een nieuw bestaan op te bouwen zijn beperkt.
Hulpverlening
De hulp aan vluchtelingen wordt grotendeels gedragen door de samenleving zelf. Overheidssteun is nauwelijks aanwezig. Kerken en maatschappelijke organisaties vervullen daarom een cruciale rol.
De geboden hulp bestaat onder meer uit:
- kleding;
- voedsel;
- medicijnen;
- praktische ondersteuning bij huisvesting;
- psychosociale en geestelijke begeleiding.
Daarnaast is er in Haisyn een onafhankelijk sociaal hulpcentrum actief dat losstaat van deze hulporganisatie. Dit centrum beschikt onder andere over advocaten en psychologen die gratis ondersteuning en advies aanbieden aan mensen die door de oorlog in moeilijkheden zijn geraakt.
Internationale hulp
In het verleden was er internationale hulp beschikbaar voor vluchtelingen. Volgens de medewerkers van de organisatie was deze hulp echter beperkt effectief, omdat internationale organisaties veelal via overheidsstructuren moesten werken. Daardoor bereikte de hulp niet altijd de mensen die deze het hardst nodig hadden.
Financiële situatie van vluchtelingen
Voorheen ontvingen sommige vluchtelingen afkomstig uit frontgebieden een eenmalige financiële bijdrage van ongeveer € 250,-. Deze ondersteuning is tegenwoordig vrijwel verdwenen.
Voor veel vluchtelingen hangt het dagelijks bestaan nu af van familieleden, de lokale gemeenschap of kerkelijke ondersteuning. Huisvesting wordt vaak gevonden bij familie of kennissen, of in leegstaande woningen op het platteland. Deze woningen verkeren echter regelmatig in een slechte bouwkundige staat en bieden slechts minimale woonomstandigheden.
Ondersteuning van militairen
Naast de hulp aan burgers wordt ook humanitaire ondersteuning geboden aan Oekraïense militairen op verschillende locaties. De lokale bevolking speelt hierbij een belangrijke rol. Voedsel, kleding en andere noodzakelijke goederen worden ingezameld en vervolgens naar militairen aan het front vervoerd.
Volgens de betrokkenen is de ondersteuning vanuit de overheid beperkt, waardoor vrijwilligers en maatschappelijke organisaties een belangrijke aanvulling vormen op de bestaande voorzieningen.
Conclusie
Ons bezoek bevestigde dat de humanitaire nood in Oekraïne nog altijd groot is. Ondanks de afgenomen internationale aandacht blijven dagelijks mensen op de vlucht slaan voor het geweld. Lokale organisaties, kerken en vrijwilligers vormen voor veel vluchtelingen het belangrijkste vangnet.
De inzet van de medewerkers van deze organisatie is indrukwekkend. Met beperkte middelen bieden zij praktische hulp, menselijke aandacht en hoop aan mensen die vaak alles zijn kwijtgeraakt. Hun werk laat zien hoe belangrijk lokale initiatieven zijn voor de opvang en ondersteuning van oorlogsslachtoffers.